اگر بخواهیم تاریخ سازهها را بررسی کنیم، با انسان غارنشین چند هزار سال پیش مواجه خواهیم بود تا انسان کاخنشین امروزی. انسان با شناخت بهتر محیط اطراف و بهبود توانایی یادگیری و آموختن از طبیعت در طی سدهها پیشرفت کرد. با یادگیری علم ریاضیات و استفادهی مشترک از علم بیانتهای ریاضیات با سایر علوم قادر به ساخت سازههایی ماندگار در طی اعصار شدیم. شکوه تخت جمشید و طاق کسری از نمونههای بینظیر این صنعت به حساب میآیند. با ورود شیمی به صنعت ساختمان و تولید بتنهای مقاومت بالا یا با گسترش علم مواد و استفاده از کامپوزیتها پیشرفتهای بینظیری در صنعت ساختمان ایجاد شد. همان چیزی که آیندهی صنعت ساختمان را تشکیل میدهد. پیشرفت ما از ابتدا با آموختن از طبیعت آغاز شد. طبیعت در طی سدهها به ما آموخته است که صرفا با دوامترینها خواهند ماند. با نگاهی اجمالی به بدن خودمان این را خواهیم دانست.
از جمجمه تا کاسهی زانو
بیایید با نگاهی به استخوانبندی بدن خودمان شروع کنیم و مسیر شگفتانگیز تکامل سازههایمان را به خوبی بشناسیم. اعضای حیاتی بدن ما مثل سر، قلب و زانو تحت محافظت بسیار خوبی هستند. آنها به چه شکل هستند؟ منحنی! منحنیها یا قوسها پایدارترین شکلها در طبیعت هستند. نرمتنان نیز عموما پوستهای قوسیشکل دارند تا به خوبی بتواند از آنها در برابر ضربه مقاومت کند. قوسها پایدارترین شکل در طبیعت هستند.
شکل (1): نمونهای از سختپوستان با محافظ بدنی قوسی شکل
سدهای بتنی دو قوسی نیز نمونه ی جذاب دیگری از این مبحث میباشند.
شکل (2): سد بتنی دو قوسی
(پیکانهای قرمز رنگ، جهت انتقال نیرو به صخرهها که به عنوان تکیهگاه در کنارهها هستند را نشان میدهند.)
قوسها قسمتهای به جا مانده از سازههای قدیمی هستند. این موضوع با توضیحات بالا به خوبی قابل درک است.
شکل (3): طاق کسری در زمان ساخت و پس از حدود 15 قرن در یک قاب
اگر این مقاله برایتان جالب بود، مطالعهی مقالهی “سازگاری ذاتی مصالح” آرک لانه را به شما پیشنهاد میکنیم.